Nowa uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wprowadza istotną zmianę w interpretacji przepisów dotyczących kontaktów z dzieckiem.
Sąd uznał, że brak kontaktów nie zawsze zwalnia rodzica sprawującego pieczę z odpowiedzialności, nawet jeśli dziecko samo odmawia spotkań.
Co orzekł Sąd Najwyższy?
Według uchwały, rodzic, który ma pod opieką dziecko, może być zobowiązany do zapłaty sumy pieniężnej na rzecz drugiego rodzica, jeśli nie wypełnia obowiązku zapewnienia kontaktów – nawet wtedy, gdy negatywna postawa dziecka wynika z zachowania obojga rodziców.
To oznacza, że sąd może nałożyć sankcję finansową także w sytuacji, gdy dziecko nie chce widzieć jednego z rodziców, ale jego postawa jest skutkiem konfliktu między dorosłymi.
Sprawa z Wieliczki – przykład w praktyce
W sprawie, którą analizował Sąd Najwyższy, matce dzieci zagrożono karą 1000 zł za utrudnianie kontaktów z ojcem.
Sąd ustalił, że dziewczynki zostały wciągnięte w konflikt z ojcem przez matkę i jej rodziców, mimo że ojciec nie wyrządził im krzywdy.
Matka, zamiast wspierać relacje z ojcem, nie przygotowywała dzieci do spotkań, co skutkowało ich przerwaniem.
Ojciec domagał się 20 tys. zł kary za naruszenie obowiązku zapewnienia kontaktów. Choć matka powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2022 r., sąd uznał, że przepis nie został całkowicie uchylony – jedynie ograniczony w zakresie, w jakim dziecko odmawia kontaktu z przyczyn od rodzica niezależnych.
Dobro dziecka a odpowiedzialność rodziców
Sąd Najwyższy podkreślił, że dobro dziecka jest nadrzędną wartością, ale nie może być wykorzystywane jako argument do trwałego zrywania więzi z drugim rodzicem.
W praktyce oznacza to, że rodzic sprawujący opiekę ma obowiązek przeciwdziałać alienacji rodzicielskiej, a nie ją pogłębiać.
Co to oznacza dla rodziców?
- Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – nawet pośrednie – może skutkować sankcjami finansowymi.
- Odmowa dziecka nie zawsze zwalnia z odpowiedzialności.
- Sąd bada, czy rodzic podejmuje realne działania, by wspierać kontakt drugiego rodzica z dzieckiem.
Podsumowanie
Nowa uchwała Sądu Najwyższego wzmacnia ochronę prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców.
To sygnał, że alienacja rodzicielska i manipulowanie dzieckiem mogą mieć nie tylko konsekwencje emocjonalne, ale też prawne i finansowe.