Wiele osób po uzyskaniu rozwodu decyduje się na powrót do nazwiska noszonego przed ślubem. Nie zawsze jednak byli małżonkowie rozstają się w dobrych relacjach. W efekcie często małżonek po rozwodzie pyta, czy istni eje prawna możliwość zmuszenia byłej żony do zmiany nazwiska.
Zmiana nazwiska
O nazwisku, które małżonkowie będą nosić po zawarciu związku małżeńskiego decyduje oświadczenie zawarte przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego.
Zacznijmy od tego, jak wygląda kwestia nazwiska po ślubie? Małżonkowie mogą:
1. Nosić wspólne nazwisko, które dotychczas należało do jednego z nich.
2. Każdy z małżonków może zachować swoje dotychczasowe nazwisko.
3. Można połączyć nazwisko z nazwiskiem drugiego małżonka.
Powinniśmy zwrócić uwagę, że polskie prawo nie przewiduje możliwości powstania nazwiska, które składałoby się więcej niż z dwóch członów, czyli np. prawidłowe będzie Aneta Kowalska – Nowak, ale już Aneta Kowalska – Nowak – Adamska jest niezgodne z przepisami.
Warto pamiętać, że zmiana nazwiska musi być decyzją przemyślaną, zaś powód nie może być błahy.
W ustawie o zmianie nazwiska podkreśla się, że wniosek o zmianę nazwiska podlega uwzględnieniu, jeśli jest uzasadniony ważnymi powodami. Kiedy zachodzą ważne względy?
Według ustawodawcy są to sytuacje, gdy wnioskodawca nosi nazwisko ośmieszające, o brzmieniu niepolskim bądź też posiadające formę imienia. Można także zmienić nazwisko na takie, którego używamy albo powrócić do nazwiska, które zostało zmienione.
Ważne jest, że sąd w wyroku rozwodowym nie rozstrzyga o zmianie nazwiska, ta kwestia leży w gestii Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego.
Czy można zmusić żonę do zmiany nazwiska?
Z reguły kobiety po uzyskaniu rozwodu podejmują decyzję o powrocie do nazwiska, którym posługiwały się przed zawarciem małżeństwa. Co jednak w sytuacji, jeśli była żona nie chce zmienić nazwiska, a nam zależy na tym, by to nastąpiło? Czy możemy zmusić byłą żonę do zmiany nazwiska?
Takiej możliwości niestety nie ma. Powrót do nazwiska panieńskiego to tylko i wyłącznie decyzja kobiety (nazwisko jest bowiem dobrem osobistym chronionym przez prawo).
Jeśli więc była żona nie podejmie samodzielnej decyzji w sprawie powrotu do nazwiska sprzed ślubu, to żądanie byłego małżonka, by porzuciła nazwisko będzie bezskuteczne.
Ile jest czasu na zmianę nazwiska?
Zgodnie z brzmieniem art. 59 k.r.o. powrócić do nazwiska noszonego przed ślubem można w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o rozwodzie. Ważne jest to, że termin zawity, który nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu.
Zatem jeżeli w tym terminie była żona nie złoży takiego oświadczenia, nie może później go złożyć i powrócić do nazwiska noszonego przed ślubem w trybie art. 59 k.r.o. W takim wypadku będzie to możliwe tylko w administracyjnym trybie zmiana nazwiska dokonywanym na zasadach ogólnych zgodnie z ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. W takim trybie pojawiają się już inne, dodatkowe przesłanki zmiany nazwiska i samo oświadczenie o zamiarze powrotu do poprzednio noszonego nazwiska przed zawarciem związku małżeńskiego tak jak jest to na podstawie procedury z art. 59 k.r.o. nie wystarczy.